Lasy polskie posiadają nieocenione naukowo-przyrodnicze, będąc jednocześnie wszechstronnym źródłem pożytków gospodarczych i społecznych. Ich otoczenie daje możliwość odpoczynku i rekreacji. Obecnie lasy polskie zajmują 9066 tysięcy hektarów, co odpowiada 29 proc. powierzchni kraju. Wielkość ta zalicza Polskę do krajów grupy o największej powierzchni lasów w regionie po Francji, Niemczech i Ukrainie. Struktura własnościowa lasów polskich przedstawia się następująco: 82% to lasy publiczne, 2% lasy parków narodowych, 0,9 % lasy gminne, 1,1% inne lasy (skarbu państwa), natomiast 18% to lasy prywatne. Najistotniejszą funkcją lasów jest pozyskiwanie dwutlenku węgla z atmosfery i oddawanie tlenu. Spełniają też one inne funkcje, m.in. regulacja stosunków wodnych, zapobieganie erozji gleb, zmniejszenie wahań temperatury, ochrona przed wiatrem. Do czynników abiotycznych stresowych oddziałujących niekorzystnie na środowisko leśne zalicza się zjawiska atmosferyczne tj. anomalie pogodowe i termiczno-wilgotnościowe oraz wiatry; właściwości gleby oraz warunki fizjograficzne (np. górskie). W roku 2008 w lasach państwowych szkody spowodowane czynnikami abiotycznymi odnotowano na powierzchni 117 tys. ha drzewostanów w wieku powyżej 20 lat. Na około 53 tys. ha stwierdzono szkody związane z wahaniem poziomu wód gruntowych, na około 1,3 tys. ha z emisjami zanieczyszczeń, na 1,6 tys. ha z opadami śniegu, zaś na 583 ha z wystąpieniem niskich lub wysokich temperatur. Ponadto 61 tys. ha drzewostanów uległo uszkodzeniu w wyniku działania wiatru.
Gwałtowne oddziaływanie czynników stresowych na las, przy ograniczonej odporności ekosystemów leśnych może doprowadzić w krańcowych przypadkach do zamierania całych drzewostanów. Taka sytuacja wystąpiła np. w lasach sudeckich, gdzie na wskutek silnego osłabienia drzewostanów przez emisje przemysłowe, długotrwałej suszy i intensywnego występowania szkodników wtórnych w latach 1980–1991 usunięto całkowicie drzewostany z powierzchni około 15 tys. ha i pozyskano ponad 4 mln m3 drewna posuszowego. W latach 1981–1996 odnowiono ponad 14 tys. ha. W roku 2003, jako element Regionalnego Programu Operacyjnego Polityki Leśnej Państwa, opracowano i wdrożono „Program dla Beskidów”. W dokumencie określono strategię postępowania ochronnego i hodowlanego w odniesieniu do lasów beskidzkich, upatrując możliwość poprawy sytuacji w przebudowie drzewostanów. Niestety mimo intensywnych działań zaradczych w ostatnich czterech latach zaobserwowano wzmożone zamieranie drzew, a w konsekwencji rozpad drzewostanów lasów beskidzkich.
Podobnie jak w Sudetach, za przyczynę zjawiska uznaje się szereg czynników, tj. emisje przemysłowe, niekorzystny układ warunków meteorologicznych, występowanie chorób i szkodników.
Wart dodać, że w ostatnich latach obserwuje się stałą poprawę sytuacji w drzewostanach bukowych. W roku 2000 zamieranie buków zarejestrowano na powierzchni 8,6 tys. ha, a w 2008 r. na 2,1 tys. ha. Zamieranie olszy zarejestrowano po raz pierwszy w roku 1999 na powierzchni 31 tys. ha. Obecnie powierzchnia zagrożonych drzewostanów olszowych wynosi 4,3 tys. ha. Zamieraniu podlegają głównie drzewostany olszy w wieku powyżej 20 lat. Łącznie w roku 2008 zjawisko zamierania drzew zaobserwowano na powierzchni 70,5 tys. ha.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz